Макон ва замони пайдоиши дини зардуштӣ. Асосгузори дини зардуштӣ пайғамбар Зардушт писари Гистасп буд. Ба андешаи аксарияти донишмандон ин дин дар байни асрҳои X – VII п.м. дар Бохтар (БалхиМуфассал →

Барои омӯзиши таърихи қадимтарин давлатҳои ориёӣ китоби Авеста ягона сарчашмаи хаттӣ мебошад. Дар ин китоб таърих дар шакли ривоят ва устура баён шудааст. Дар ривоятҳои таърихӣ танҳо ҳодисаҳои муҳим ваМуфассал →

Пайдо шудани хоҷагии истеҳсолкунанда, яъне зироаткорӣ ва чорводорӣ, тақсимоти ҷамъиятии меҳнат, ба соҳаи мустақил табдил ёфтани ҳунармандӣ маҳсулнокии меҳнатро зиёд карда, барои пайдо шудани моликияти хусусӣ шароит муҳайё месозад. ШартиМуфассал →

Ориёиҳо аҷдоди қадими тоҷикон, эрониён, курдҳо, осетинҳо, паштуҳо ва баъзе халқҳои дигари эронизабон мебошанд. Мутобиқи маълумоти дақиқи сарчашмаҳои хаттӣ дар асрҳои IX – VIII п.м. ориёиҳо  тақрибан дар нисфи қитъаиМуфассал →

Ҷануби Туркманистон. Дар охири ҳазорсолаи V п.м. ба Туркманистони Ҷанубӣ, ба доманаҳои кӯҳи Копетдоғ аз Эрони Марказӣ ва Шимолӣ қабилаҳое омаданд, ки маданияти хос ва пешрафта доштанд. Ин маданиятро азМуфассал →

Саразм. Яке аз ёдгориҳои қадимтарини давраи энеолит ва аввали асри биринҷи Осиёи Миёна шаҳркадаи Саразм мебошад. Он дар Тоҷикистон 15 км  ғарбтар аз шаҳри Панҷакент ҷойгир буда, 100 гектарро дарМуфассал →

Энеолит давраи таърихиеро меноманд, ки дар он одамони ибтидоӣ бори аввал бо фулуз — маъдани мис шинос шуданд, аммо олоти сангӣ дар зиндагии онҳо чун пештара мақоми асосиро ишғол мекард.Муфассал →

Неолит  охирин марҳилаи  асри санг мебошад. Дар ин давра дар Осиёи Миёна се навъи маданияти неолитӣ – ҷайтун, калтаманор ва ҳисор паҳн шуда буданд. Онҳо хусусият ва доираи густариши худроМуфассал →

Мезолит ё асри санги миёна давраеро меноманд, ки баъди палеолит сар шуда, ҳазорсолаҳои 10-6 пеш аз милодро дар бар мегирад. Ин давра ба анҷоми яхбандиҳо ва гарму хушк шудани иқлимМуфассал →

Ҷамъияти ибтидоӣ қадимтарин сохти иҷтимоӣ-иқтисодии инсоният мебошад. Он аз пайдоиши аввалин одамҳо (2 миллиону 600 ҳазор сол аз ин пеш) то пайдоиши синфҳо  (9-7 ҳазор сол пеш аз милод) идомаМуфассал →

 Ҳар кӣ н-омӯхт аз гузашти рӯзгор, Низ н-омӯзад зи хеҷ омӯзгор. (Абӯабдуллоҳи  Рӯдакӣ) Таърих илмест, ки дар он ҳодисаҳои гузаштаи дуру наздик ва имрӯзаи халқу миллатҳо инъикос меёбад. Таърихи халқиМуфассал →