Фалсафа таърихи қадим дошта, дар ибтидо тамоми донишҳои инсониро фаро мегирифт. Баробари пешравии тамаддуни инсонӣ аз дохили он дигар илмҳо тадриҷан ҷудо гаштаанд. Истилоҳи фалсафа ҳамчун илм тақрибан 2500 солМуфассал →

Мунзим Мирзо Абдулвоҳид Бурҳонзода (1877-1934)-мутафаккири маорифпарвари тоҷик ба ҳисоб меравад. Давраи наврасиву ҷавониаш дар хонаи Садри Зиё гузоштааст ва дар он ҷо бо Садриддин Айнӣ дӯстӣ пайдо намуд. Соли 1900Муфассал →

Аҷзӣ Сайидаҳмадихоҷаи Сиддиқӣ (1865-1926) аз мутафаккирони равияи ҷадидия аст, ки баъди хатми таҳсил ба саёҳат баромадааст. Вай аз роҳи Ироқу Миср ба Россия омада, дар Боку ва Тифлис муддате таваққуфМуфассал →

Абдуррауфи Фитрат (1886-1938) яке аз адибони хушсалиқа ва мутафаккирони забардасти маорифапарвари тоҷик ба шумор меравад. ӯ ба гуфтаи устод Айнӣ аз муҳассилони истеъдодноку ниҳоят фозили Бухоро маҳсуб мешавад. Тавоноиву соҳибназарииМуфассал →

Садриддин Айнӣ (1878-1954) адиби барҷаста, олими маъруф ва арбоби намоёни давлатӣ ва ҷамъиятии Тоҷикистон мебошад. Асарҳои шоиставу пурмазмуни ӯ на танҳо дар самтгириву таҳкими раванди худшиносӣ ва ғояи миллӣ, ҳамчунинМуфассал →

Ҷадидия вожаи арабӣ буда, маънои нав ё тозаро далолат мекунад. Он ҷараёнест, ки паҳлӯҳои иҷтимоӣ, сиёсӣ ва фарҳангиро бештар фаро гирифта, даҳсолаҳои охири асри XIX дар қазон ба вуҷуд омада,Муфассал →

Муҳаммад Иқбол (1877-1934) олим, мутафаккир ва донишманди соҳибзавқи фалсафа Машриқзамин дар асрҳои XIX-XX аст. Омӯзиши паҳлӯҳо мухталифи ҳаёту фаъолият ва ҷаҳонбинии аллома Муҳаммад Иқболи Лоҳурӣ дорои аҳамияти зиёде буда, иловаМуфассал →

Тошхоҷаи Асирӣ (1864-1916) маълумоти ибтидоиро дар Хуҷанд гирифта, соли 1882 барои такмили дониш ба Хӯқанд меравад ва дар мадрасаи он ҷо таҳсили илмро идома медиҳад. Вай ҳангоми таҳсил дар мадрасаиМуфассал →

Шамсиддини Шоҳин (1857-1894) шоир-мутафаккири намоёни маорифпарвари тоҷик маҳсуб мешуд. Осори Шоҳин аз девони ашъор, маснавиҳои «Лайлӣ ва Маҷнун», «Тӯҳфаи дӯстон», «Бадеъ-ус-саноеъ» иборат аст. ӯ дар осораш аз носозгории рӯзгори худМуфассал →

Маорифпарварӣ ҷараёни иҷтимоию сиёсӣ ва адабию фарҳангиест, ки бо усули таблиғ ва ташвиқи ғояҳои хайрияти умум, адолат, илму хирад нуқсонҳои сохти муайяни ҷамъиятиро рафъ кардану анъанаю тарзи ҳаёт ва сиёсатиМуфассал →

Мирзо Абдулқодири Бедил (1644-1721) мутафаккири озодандеш ва донишманди машҳури фалсафаи исломии машриқзамин аст. ӯ дар шаҳри Азимободи вилояти Банголаи Ҳиндустон ба Дуне омада, дар шаҳри Деҳлӣ аз олам гузаштааст. БедилМуфассал →

Ҳодии Сабзаворӣ (1797 — 1876), маъруф ба Ҳоҷӣ Мулло Ҳодӣ файласуф, мантиқшинос ва шаҳиртарин орифу барҷастатарин намояндаи мактаби фалсафии Исфаҳон ё худ ҳикмати мутаолия маҳсуб мешавад. Осори фалсафиаш иборатанд аз:Муфассал →