Фалсафаи илм –  қисми фалсафа, ки сохтори илм, қонуниятҳои умумии фаъолияту инкишофи онро (ҳамчун низоми донишҳои илмӣ, соҳаи фаъолияти маърифатӣ, ниҳоди иҷтимоӣ, асоси дигаргунсозиҳои навоваронаи ҷомеа) меомӯзад. Илм дар ҳастии таҷрибавииМуфассал →

Дар марҳилаи баъдиғайриклассикии илм азнавбаҳодиҳии арзиши илм ва нақши он дар ҷаҳони муосир оғоз гашт. Нисбати он, ки илммарказӣ ягона пойдевори имконпазири тамаддунҳост, шубҳаҳо баён шуданд. Бо назардошти он, киМуфассал →

Манзараи илмии оламро асоси бунёдии илм мемешуморанд. Манзараи илмии олам – ин манзараи васеи донишҳо дар бораи табиат ва ҷамъият, ки назарияҳо, фарзияҳо ва  фактҳои муҳимро дар бар гирифта, тақозои ҷавҳариМуфассал →

Илм – як намуди фаъолияти маърифатӣ, ки вазифааш коркард ва низомноксозии назариявии донишҳои объективӣ дар бораи воқеият аст. Илм аз амалия пайдо шудааст ва дар асоси он тараққӣ мекунад. Талаботи истеҳсолотиМуфассал →

Маърифат даъво дорад, ки инъикоси айниятии воқеиятро таъмин менамояд ва мақсадаш ноил шудан ба ҳақиқат мебошад. Муҳокима дар бораи чӣ будани ҳақиқат таърихи зиёда аз ду ҳазорсола дорад. Ҳанӯз АфлотунМуфассал →

Дар раванди инкишофи донишҳои инсонӣ ҳампайвандию ҳамтаъсирии маърифати ҳиссӣ ва зеҳнӣ нақши бузург дорад. Ҳадс (интуитсия, фаросат) яке аз зуҳурёбиҳои аҷибу ҳайратовари чунин алоқамандӣ аст. Одатан ҳадсӣ гуфта, равандҳои маълумнашудаи фикррониро, киМуфассал →

Маърифат раванди фаъолонаю мақсадноки инъикоси воқеият дар майнаи инсон буда, таъиноташ дастрас кардани донишҳои мувофиқ дар бораи олам мебошад. Маърифат раванди  иҷтимоӣ-таърихии фаъолияти  эҷодии одамон аст. Дар ҷараёни он қишрҳои мухталифиМуфассал →

марду зан, баробарии марду зан,

Дар оғози ҳазорсолаи сеюм, дар марҳилаи кунунии тамаддун ба фалсафа ва илмҳои инсоншиносӣ мафҳумҳои «ҷамъияти техникӣ», «ҷамъияти индустриалӣ», «ҷамъияти постиндустриалӣ», «ҷамъияти информатсионӣ» ворид шудаанд. Ҳануз юнониёни қадим қобилияти бунёдкории табиатроМуфассал →

Маънои ҳаётро ба тарзҳои гуногун мефаҳмонанд. Яке аз ин фаҳмишҳо — фаҳмиши гедонистӣ (аз калимаи юнонии hedone — ҳаловат) аст, ки ҳаловатпарастиро дар зиндагии инсон нисбат ба ҳаргуна зуҳуроти он муболиғаМуфассал →

Инсон ягона мавҷудест, ки миранда будани худро медонад, вале маргро бартараф карда наметавонад. Фаҳмишу маънидодкуниҳои гуногуни марг вуҷуд доранд. Яке аз фаҳмишу маънидодкунии марг аз мавқеи динӣ аст, ки мувофиқиМуфассал →

Маънои ҳаёт масъалаест, ки ҳамеша барои инсон пеш меояд, ҳам вақти кору амали муқаррарии ҳаррӯза, ҳам вақти маърифати талаботу манфиатҳо, ҳам вақти андешарониҳо дар хусуси зиндагии кунунӣ ва ояндаи наздикуМуфассал →